‘Foutief voorgesteld’
In september gebruikte de Gentse hoogleraar Petra de Sutter voor haar openingsspeech bij de start van het academische jaar de volgende woorden: ‘Kennis beschrijft en beheerst de werkelijkheid; wijsheid zoekt naar antwoorden op existentiële vragen – en is verbonden met cultuur en ethiek’. Niks mis mee, zult u misschien zeggen. Beetje hoogdravend, alla, maar ze had het natuurlijk ook niet tegen de halfjaarlijkse ledenvergadering van de plaatselijke klaverjasvereniging waar het verschil tussen kennis en wijsheid wordt uitgedrukt in termen van introeven, afseinen en verzaken. Dat is óók een existentiële vorm van cultuur en ethiek, geen misverstand, maar toch van een andere orde dan de woorden van een Gentse hoogleraar. Het probleem was evenwel dat zij haar uitspraak presenteerde als zijnde een citaat uit het recente boek ‘Wijsheid’ van de populaire psycholoog Paul Verhaeghe terwijl de tekst in werkelijkheid was verzonnen door AI. Verder had ze het niet alleen over een rectorale rede van een Duits-Amerikaanse filosoof aan de universiteit van München die daar nooit rector was geweest, maar ook over een uitspraak van Albert Einstein die Albert Einstein nooit gedaan had – over nut en noodzaak van diens relativiteitstheorie gesproken. Het zijn opmerkelijke feiten, vooral omdat de mevrouw in kwestie eerder op een website van haar faculteit nota bene expliciet had gewaarschuwd voor de gevaren bij het gebruik van chatbots: ‘De output van AI-tools mogen we niet blind vertrouwen’. Maar misschien nog wel verrassender was de reactie die de woordvoerder van de universiteit gaf: ‘Bij het redigeren van de tekst werden door het gebruik van generatieve AI een aantal citaten en bronverwijzingen foutief voorgesteld’. Aha, zo heet dat dus in het wetenschappelijke professorenjargon: ‘foutief voorgesteld’. Bij ons thuis heet dat gewoon ‘compleet verzonnen’ en hoewel we er weliswaar niet voor hebben doorgeleerd snappen we nu wel beter waarom het onder de bezielende leiding van niemand minder dan Donald Trump ooit begonnen is met ‘alternatieve feiten’. Dat was zijn benaming voor ‘feitelijke onjuistheden, onbestaande verwijzingen en fictieve hallucinaties’ zoals de wazige waarheid van AI ook wel omschreven wordt. Berucht is zijn versie van zijn inauguratie in 2017 die volgens hem meer bezoekers had getrokken dan die van Barack Obama in 2009 terwijl de originele foto’s (zie onder) duidelijk het tegendeel bewezen. Sindsdien is de president van de Verenigde Staten niet meer gestopt met eindeloos liegen, bedriegen en het ontregelen en manipuleren van de werkelijkheid binnen en buiten de bekrompen massa van zijn verrotte reptielenbrein. En dat vind ik eerlijk gezegd vele keren gevaarlijker dan een niet al te snuggere Gentse hoogleraar met een paar foutieve citaten.
Copyright Peter Bonder.