Praatjes

4 juli 2026

Eind jaren ‘60 maakte je je niet populair als je op een verjaardagsfeestje vertelde dat je ‘in de reclame’ zat. Het was in die dagen een besmette branche waarin het gouden kalf van het verwerpelijke consumentisme werd vetgemest om de heilige koe van het verderfelijke kapitaal te worden. Om de reclamemakers van hun gewetensnood af te helpen werd SIRE opgericht, de Stichting Ideële Reclame, waarvoor de creatievelingen gratis hun diensten en talenten konden inzetten door als een soort van taakstraf maatschappelijke misstanden en onderwerpen in de schijnwerpers te zetten met behulp van campagnes onder het overkoepelende motto ‘De maatschappij, dat ben jij’. In de laatste vijf jaar waren de thema’s polarisatie, ouderdom, hoop, dood en kinderarmoede, maar de bekendste uiting is natuurlijk ‘Je bent een rund als je met vuurwerk stunt’ die in 1989 bedacht werd. Nu komt SIRE met de actie ‘Een praatje maakt je dag’ om ons te stimuleren vaker een spontaan gesprek aan te knopen met een onbekende. Nu moet ik er persoonlijk bepaald niet aan dénken dat iemand spontaan (dus zomaar, zonder dat men mij daarom met zoveel woorden verzocht heeft) een gesprek met me begint, maar uit onderzoek van een ingewikkeld adviesbureau blijkt dat veel mensen juist wel behoefte hebben aan meer onderling contact. Het punt is alleen dat ze zich daarbij laten tegenhouden in de veronderstelling dat anderen daar niet op zitten te wachten – wat dus niet zo is. Bijna twee derde van de Nederlanders vindt een onverwacht gesprek juist prettig en negen van de tien zeggen behoefte te hebben aan een praatje. Op basis van die cijfers komen de onbezoldigde corvee-opknappers van SIRE met deze drie plaatjes in diverse varianten op de allerslechtste ‘Is deze kruk nog vrij?’-openingszin aller tijden.

Geen misverstand: het zal allemaal goed bedoeld zijn, maar als ik een vrouw was en iemand zou mij ongevraagd toevoegen ‘Wat een leuk hondje!’ dan is de kans groot dat hij of zij het volgende antwoord krijg: ‘Nou, dan heb je m’n poesje nog niet gezien!’ Ik hoef daarbij slechts te refereren aan het legendarische een-tweetje: ‘SCHAT, STAAT DE BOKMA KOUD?’ ‘JA, EN JE VRETEN OOK!’ Overigens, vrijwel tegelijkertijd met de lancering van de SIRE-campagne kwam het nieuws door dat de drie spelers van Oranje die tegen Marokko een penalty hadden gemist, Quinten Timber, Crysencio Summerville en Justin Kluivert, het slachtoffer waren geworden van racistische haatmails op de sociale media waarbij ook vergelijkingen met apen waren gemaakt. In een reactie hierop heeft SIRE laten weten binnenkort met een publiekscampagne te komen om het Nederlandse volk de gelegenheid te geven de drie betrokken voetballers met een opbeurend praatje een hart onder de riem te steken. Speciaal hiervoor zijn voorgedrukte briefkaarten beschikbaar die de afzenders alleen nog maar met hun naam hoeven te ondertekenen. De teksten luiden als volgt:

‘Beste Quinten. Wat knap dat je na die hersenschudding toch gewoon je verantwoordelijkheid nam. Je kon wel zien dat je nog een beetje de weg kwijt was, maar dat hebben we allemaal wel eens. Was je ook vergeten dat je een aanloop moest nemen? Ach jongen toch, wat vervelend nou.’

‘Beste Crysencio. Vervelend van die haatmails, maar draai het eens om. Een maand geleden hadden we nog nooit van je gehoord. Nu heb je twee keer gescoord op een WK en één penalty gemist, wie kan jou dat navertellen? Trouwens, wat heb je een leuke voornaam, daar worden we allemaal vrolijk van’.

‘Beste Justin. Je vader heeft in z’n leven wel meer gemist dan die ene strafschop, maar de BMW waarmee hij dat ongeluk veroorzaakte was helemaal niet van hem. Dit was wél jouw penalty en je kunt nu eenmaal niet alles goed doen. Kop op en de volgende keer gewoon op die andere paal mikken.’